در حوادث تلخ و تکاندهندهای مانند ماجرای سوگند، پیش از آنکه انگشت اتهام را به سوی مدیر مدرسه، معلم یا مجموعه آموزشوپرورش نشانه برویم، باید کمی عقبتر بایستیم و علاوه بر ضعف قانون زنجیرهای از عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و تربیتی را ببینیم که در شکلگیری چنین تراژدیهایی نقش دارند. بدون تردید مدرسه را نمیتوان از مسئولیتهای خود مبرا دانست، اما به همان اندازه نیز منصفانه نیست که آن را متهم اول یا همردیف مسببان اصلی وضعیت اجتماعی موجود قرار دهیم.