در چهارچوب عقلانیت مدرن، یکی از اصلیترین آموزههای امام حسین(ع) این است که انسان، موجودی آزاد است و باید سرنوشت فردی و جمعی خود را تعیین کند. انسانی که از این حق الهی و طبیعی صرفنظر کند، دچار بحران هویت خواهد شد. امام حسین(ع) میفرماید: «بنده هیچکس مباش، که خداوند تو را آزاد آفریده است». بندگی واقعی، بندگی خداست؛ در این بیان، سخن از آزادی در برابر سلطه و استبداد است. در شب عاشورا، امام با شفافیت کامل به یارانش میگوید که اگر با من بمانید، این انتخاب شماست. این آموزه نشان میدهد حتی در اوج ایمان «آزادی انسان» محترم است.
